Hayır Diyebilmek

Kendi sınırını bilen ve “hayır” diyebilen çocuk; akran baskısına, rahatsız edici dokunuşlara ve çevrim içi risklere karşı daha güçlüdür. Bu hafta sonu “hayır”ı birlikte, oyunla prova edin.

6–10 yaş: Trafik Lambası Oyunu

Süre: 15 dk · Gerekenler: Kırmızı, sarı ve yeşil birer kâğıt

Kâğıtları anlatın: kırmızı "Hayır, dur!", sarı "Emin değilim, bir büyüğe sorarım", yeşil "Tamam".
Kısa durumlar okuyun: "Arkadaşın oyuncağını izin almadan alıyor", "Tanımadığın biri seni arabasına çağırıyor", "Kardeşin birlikte oynamak istiyor". Çocuk bir kart kaldırsın.
Her kırmızıdan sonra "Ne derdin, kime söylerdin?" diye sorun; sesli ve kararlı bir "Hayır!" deme provası yapın.

Bu akşam sorabileceğiniz 3 soru

Bugün birine 'hayır' dediğin ya da demek istediğin bir an oldu mu?
Bir şey seni rahatsız ettiğinde bedeninde ne hissediyorsun?
Bir şey olduğunda kime anlatırsan kendini güvende hissedersin?

11–14 yaş: Akran Baskısı Provası

Süre: 15 dk

Üç kısa durum seçin: sınıf grubunda birini dışlamak, birinin fotoğrafını izinsiz paylaşmak, "bir el daha" diye gece yarısına kadar oyun.
Her durum için üç tür "hayır" deneyin: kısa hayır ("Ben yokum"), gerekçeli hayır ("Bu onu üzer, ben yapmam"), seçenek sunan hayır ("Onun yerine şunu yapalım").
Rolleri değiştirin: bu kez siz baskı yapan arkadaş olun, çocuğunuz "hayır" desin. Hangisi daha kolaydı, konuşun.

Bu akşam sorabileceğiniz 3 soru

Arkadaş grubunda 'hayır' demek en çok ne zaman zor oluyor?
Hayır dediğinde arkadaşlığın bozulacağından korktuğun oldu mu?
Senin 'kesin hayır' listende neler var?

15–18 yaş: Sınır Haritası

Süre: 20 dk · Gerekenler: Kâğıt ve kalem

Kâğıda iç içe üç çember çizin: "Rahat olduklarım", "Konuşmaya açık olduklarım", "Kesin sınırlarım". Dijital hayat, arkadaşlık ve zaman konularını yerleştirin.
Siz de kendi haritanızı çizin; ikisini yan yana koyup benzerlik ve farkları konuşun.
Birlikte uyacağınız tek bir ortak aile sınırı seçin (ör. birbirimizin odasına kapıyı çalarak girmek).

Bu akşam sorabileceğiniz 3 soru

Hangi konuda sınırına saygı gösterilmediğini hissediyorsun?
Benim koyduğum hangi kural sana anlamsız geliyor? Birlikte gözden geçirelim mi?
Bir arkadaşın sana 'hayır' dediğinde buna nasıl saygı gösterirsin?

Haftanın cümlesi: “Hayır dediğin için seni daha az sevmem; kendine sahip çıkmanı önemserim.”