Yayın Tarihi: 05.11.2026 · Rehberlik Pusulası
Ortaokulda Öğrenci Davranışları Kurulu Nasıl İşler?
Ortaokulda "disiplin kurulu toplandı" cümlesini sık duyarız, ama ortaokullar için doğru ifade bu değildir. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre ortaokulda öğrencinin olumsuz davranışları Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulunda (ÖDDK) görüşülür. Süreç; uyarma, ifade ve savunma, karar, tebliğ ve gerektiğinde itiraz aşamalarından oluşur ve her aşamanın kendi süresi vardır. Bu yazıda süreci sırasıyla ele alıyoruz.
Neden "disiplin kurulu" değil?
Disiplin kurulu, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ne bağlı liselerde kurulur. Okul öncesi, ilkokul ve ortaokulları kapsayan Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ise ortaokullar için Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulunu öngörür. Bu yalnızca bir ad farkı değildir: Kurulun yapısı, verebileceği yaptırımlar ve itiraz yolu da farklıdır.
Bu yüzden ortaokulda "disiplin evrakı" olarak bilinen belgelerin doğru adı ÖDDK evraklarıdır; dilekçe, tutanak ve kararlarda da kurulun adı bu şekilde yazılmalıdır.
Kurul kimlerden oluşur?
Kurul; başkan olarak bir müdür yardımcısı, üç üye öğretmen ve okul-aile birliğinden bir veli üyeden oluşur. Okulun rehberlik öğretmeni ihtiyaç duyulduğunda toplantılara katılır, ancak oy kullanamaz.
- Kurul, başkanın ya da üyelerin yarısından bir fazlasının isteği üzerine toplanır.
- Kararlar oy çokluğuyla alınır; üyeler çekimser oy kullanamaz.
- Şikâyetçi, zarar gören ya da olumsuz davranışta bulunan öğrenciyle ikinci dereceye kadar akrabalığı olan üye kurula katılamaz; yerine sıradaki yedek üye çağrılır.
Kurula gelmeden önce: uyarma süreci
Öğretmenin karşılaştığı olumsuz davranışlarda yönetmelik önce bir uyarma süreci öngörür (Md. 54/3). Bu adımlar atlanarak doğrudan kurula başvurmak, sürecin en sık yapılan hatalarından biridir.
- Öğretmen öğrenciyle görüşür, beklenen olumlu davranışı anlatır ve diğer yaptırımlar konusunda uyarır.
- Davranış sürerse öğrenciyle görüşülerek Öğrenci Sözleşmesi (EK-9) imzalanır.
- Davranış yine sürerse veli okula davet edilir; görüşme bir okul yöneticisi ve varsa rehberlik öğretmeni katılımıyla yapılır.
- Bütün bu adımlara rağmen davranış devam ederse öğretmen dosyayı raporuyla kurula iletir.
Dosya kurula nasıl gelir?
Kurula iki yoldan gelinir: uyarma sürecinin sonunda öğretmen raporuyla ya da olay tutanağı veya şikâyet dilekçesinin okul müdürünce havale edilmesiyle (Md. 58/1-f). Olay tutanağında olayın tarihi, saati, yeri, olumsuz davranışın konusu, davranışta bulunan, zarar gören ve tanık öğrenciler ayrı ayrı yazılır; belge EBYS'ye kaydedilir.
Kurul kararı formunda (EK-10) dosyanın kurula hangi yoldan geldiği ve uyarma sürecinin hangi adımlarının uygulandığı ayrıca işaretlenir.
İfade, bilgi toplama ve savunma
Zarar gören, olumsuz davranış nedeniyle sevk edilen ve tanık öğrenciler imza karşılığında ifadeye çağrılır. İfadeler kurul başkanı tarafından rehberlik öğretmeni eşliğinde alınır ve tutanağa geçirilir (Md. 60/1). İfadeye gelmeyen tanıklar için tutanak tutulur.
Gerektiğinde öğrenciyi tanıyan diğer öğrencilerden, sınıf rehber öğretmeninden ve derse giren öğretmenlerden bilgi toplanır. Bu bilgi toplamanın amacı öğrenciyi suçlamak değil, olayın doğru değerlendirilmesine ve adil karar verilmesine yardımcı olmaktır; verilen bilgiler gizlilik içinde değerlendirilir.
Sevk edilen öğrenci tebliğ-tebellüğ imzasıyla savunmaya çağrılır ve savunması tam olarak tutanağa yazılır. Öğrenci savunma yapmazsa bu durum da tutanakla belgelenir (Md. 60/2).
Kurul nasıl karar verir?
Kurul en geç 5 iş günü içinde karar verir (Md. 59/3) ve kararı 2 iş günü içinde okul müdürlüğüne bildirir. Yaptırım takdir edilirken yönetmeliğin 56/1. maddesinde sayılan hususlar esas alınır:
- Davranışın niteliği, önemi, gerçekleştiği şartlar, öğrencinin o andaki psikolojik durumu ve kişisel özellikleri
- Öğrencinin okul içinde ve dışındaki genel durumu
- Yaşı ve cinsiyeti
- Derslerdeki ilgi ve başarısı
- Sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımı ve başarısı
- Aynı eğitim-öğretim yılında daha önce yaptırım uygulanıp uygulanmadığı
Verilebilecek yaptırımlar
Kurul kararı formunda (EK-10) üç yaptırım yer alır: uyarma, kınama ve okul değiştirme. Kurul, yaptırım yerine çatışma çözme ya da arabuluculuk yoluna da karar verebilir (Md. 58/1-d). Kararda dayanılan madde (Md. 55/1 bendi ve alt bendi) açıkça yazılır ve üyelerce imzalanır.
Okul müdürü kararı uygun bulmazsa 5 iş günü içinde görüşüyle birlikte kurula yeniden görüşülmek üzere iade eder (Md. 60/4).
Tebliğ, itiraz ve okul değiştirme
Uyarma ve kınama, okul müdürünün onayından sonra öğrenciye ve veliye resmî yazıyla tebliğ edilir ve e-Okul'a işlenir. Veli, tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içinde okul müdürlüğüne itiraz edebilir (Md. 56/11).
Okul değiştirme kararı ise ilçe öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulunun onayına sunulur. Veli bu karara itiraz ederse okul müdürü itiraz dilekçesini ve kendi görüşünü, gerekli belgelerle birlikte 5 iş günü içinde ilçe kuruluna gönderir; itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar yaptırım uygulanmaz (Md. 56/12).
İlçe kurulunun onayından sonra veli tebliğ için okula çağrılır. Okul değiştirme yaptırımı alan öğrenci, ilgili okul müdürlüğü ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün olumlu görüşü alınırsa eğitim-öğretim yılı sonunda önceki okuluna dönebilir (Md. 56/8); bu yaptırımı alan öğrenciye o yıl teşekkür ve takdir belgesi verilmez (Md. 56/10).
Rehberlik öğretmeninin rolü
- Öğrenciyle görüşerek uyum güçlüğünün nedenlerini araştırır (Disiplin Kurulu İçin Öğrenci Görüşme Formu).
- Uyarma sürecindeki veli görüşmesine katılır.
- Zarar gören, sevk edilen ve tanık öğrencilerin ifadelerinin alınmasında kurul başkanına eşlik eder.
- İhtiyaç duyulduğunda kurul toplantısına katılır ve bilgi verir; ancak oy kullanamaz.
- Süreç bittikten sonra öğrencinin olumlu davranış geliştirmesi için yürütülecek rehberlik çalışmalarını planlar.
Sık yapılan hatalar
- Uyarma sürecini (sözlü uyarma, öğrenci sözleşmesi, veli görüşmesi) atlayarak dosyayı doğrudan kurula göndermek.
- İfadeleri rehberlik öğretmeni olmadan almak ya da tanık ifadesi alınamadığında tutanak tutmamak.
- Öğrenciyle ikinci dereceye kadar akrabalığı olan üyeyi kurula almak.
- Kararda dayanılan maddeyi yazmamak; 5 iş günlük karar ve itiraz sürelerini kaçırmak.
- Yaptırımı e-Okul'a işlememek ya da tebliği belgelememek.
- Okul değiştirme kararına itiraz varken yaptırımı uygulamak.
Süreç için hazır evraklar
Olay tutanağından kurul kararına (EK-10), ifade ve savunma tutanaklarından tebliğ, itiraz ve ilçe kuruluna gönderme yazılarına kadar sürecin tüm adımları için düzenlenebilir Word formlarını Evraklar bölümünde bulabilirsiniz. Her adımı yönetmelik dayanağıyla kontrol etmek için Süreç Kontrol Formu'nu (Form-0) dosyanın en başına koymanızı öneririz.
Bu yazı genel bir uygulama rehberidir. Madde numaraları Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göredir; uygulamadan önce yönetmeliğin güncel hâlini ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünüzün yazılarını kontrol edin. Liselerde Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ndeki disiplin hükümleri uygulanır.
Bu yazının ilgili materyali: Öğrenci Davranışı Değerlendirme Kurulu Evrakları (ortaokul, Word) →